Ecoparents logo

Borstvoeding en de feestdagen.

Menig ouder ziet met enige spanning de feestdagen aan het eind van het jaar tegemoet. Sinterklaas, Kerst, Hanukka, oud en nieuw: het zijn dagen die gevuld zijn met eten, snoepen, cadeaus en bezoeken. En dat heeft zo zijn weerslag op het dagelijks leven in een gezin. Voedende bruid

Voeden op je trouwdag. Ook tijdens bijzondere gelegenheden zoals bruiloften, verjaardagen, jubilea en begrafenissen kun je te maken krijgen met voeden in onverwachte en onbekende situaties.

Allereerst zijn er de drukte en stress voor de voorbereidingen. Cadeaus en levensmiddelen moeten worden ingekocht, pakjes en gedichten gemaakt. En liefst zonder dat je huisgenoten er iets van merken. Dat kan betekenen dat er kostbare tijd van je werk of de avonden en weekenden opgeslokt wordt om je cadeau lijsten af te krijgen. Het huis wordt schoongemaakt,versierd, soms zijn kleine verbouwingen nodig om alle feestdecoraties een plaats te geven. Daarnaast zijn er meestal nog de sociale verplichtingen van werk/of school die een behoorlijke aanslag op je energieniveaus kunnen plegen. Er moeten uitvoeringen voorbereid worden, soms nog kostuums gemaakt. Ook op werk en school worden kerstdiners gehouden. Kleding voor de festiviteiten moet worden aangeschaft. En vergeet vooral je vrienden niet, want eigenlijk wil je graag met hen de feestdagen vieren. Dat zal op een ander moment moeten dan met de feestdagen zelf, die de meesten van ons doorbrengen met familie. En heb ik het al gehad over samengestelde families? Als je gescheiden bent, en/of een nieuwe partner hebt, of je partner heeft ouderlijke verplichtingen naast die van jullie eigen gezin, dan heb je niet n, niet twee, maar een hele kerstweek nodig om iedereen te ontmoeten. Tussen al deze beslommeringen door, gaat het gewone werk en huishouden door, met de extra's van meer, moeilijker wasgoed, meer boodschappen, moeilijker stofzuigen vanwege de dennen naalden en minder ruimte in de woonkamer.

Wat is de invloed van dit alles op de borstvoeding?

Moeders met baby's die aan de borst gevoed worden, kunnen te maken krijgen met andere ritmes dan ze gewend zijn. Als je merkt dat je van het n naar net ander rent, let er dan goed op dat zowel jij als de baby aan voldoende voeding toekomen. Blijf op je baby letten en de signalen die hij geeft om gevoed te worden. Sla geen voedingen over en let erop dat je niet meer tijd tussen voedingen laat in je haast om je "to do" lijst af te werken. Zo voorkom je dat je verstopte melkkanalen krijgt, die kunnen ontaarden in een borstontsteking. Je voorkomt ook dat je melkproductie vermindert als je veel blijft aanleggen. En tenslotte: in deze drukke tijden kom je met vaak voeden ook aan wat stukjes rust toe.
Wanneer je veel op weg bent, dan zal er meer buitenshuis gevoed moeten worden. Bereid je daar op voor door te bedenken waar je mogelijk zult moeten voeden. Meerdere laagjes kleding die makkelijk te openen zijn, hebben de voorkeur. Let ook op bij het kopen van "nette" kleding dat je voldoende ruimte hebt in deze kleding om je baby te voeden.
Het kan gebeuren dat je ergens buiten bent en de baby heeft honger. In zulke omstandigheden is een warm borstvoedingshemd best prettig in de wintermaanden. Je zit dan niet met een blote buik te voeden. Als je dit combineert met een gewoon overhemd of een vest, dan blijf je voor de rest ook warmer. Borstvoedings hemden of t-shirts zijn te koop bij speciaalzaken, maar je kunt er ook n makkelijk zelf maken door een hemd of t-shirt van twee vertikale reuzenknoopsgaten te voorzien en te omzomen ter hoogte van je borsten. Onder een trui volstaat dit prima. En ook tijdens koudere nachten zijn zulke hemden een prettige aanvulling op je gewone pyjama of slaaphemd.
Als je een trui draagt, kies dan voor een stof die niet heel erg dik, maar wel warm is. Als je je hele trui moet opstropen om te voeden, dan krijg je een grote dikke bobbel onder je arm gepropt, wat niet altijd even handig en prettig voedt. Je kunt eventueel wel bij een dikke trui even je arm aan de voedkant uit de trui halen, zodat je het probleem van opbollende stof onder je arm niet hebt.

Kritiek en problemen

Meestal vinden mensen het erg leuk als je met je baby bij hen op bezoek komt. Hoewel goedbedoeld, kunnen de volgende opmerkingen en situaties soms toch wat minder leuk op je overkomen. Gelukkig zijn het voorbeelden en zal lang niet iedereen deze situaties herkennen.

Zwanger

Als je ergens in de feestmaand moet bevallen, zorg er dan voor dat je van tevoren weet waar je hulp bij borstvoedingsproblemen kunt krijgen. De borstvoedingsfora en mailinglijsten zullen gewoon door blijven draaien. De vrijwilligsters die via de borstvoedingsorganisaties gebeld kunnen worden, zullen, indien zij dienst hebben, hun best doen zoveel en zo goed mogelijk de moeders te woord te staan. Maar ook deze leidsters en contactpersonen hopen met hun familie en vrienden van de feestdagen te genieten. Kijk dus niet gek op als je niet meteen iemand aan de lijn krijgt of als je meerdere pogingen moet doen voor je iemand te spreken krijgt aan de telefoon.

Ook doe je er goed aan je van tevoren te verdiepen in de eerste dagen: hoe leg je een baby aan, hoe voorkom en behandel je stuwing, hoe kun je met de hand afkolven en de baby voeden als deze niet aan de borst wil. Voor meer borstvoedings EHBO kun je hier verder lezen.

Jonge baby aan de borst

Familieleden of vrienden willen je baby graag een fles geven, al dan niet met gekolfde melk. Als jij dat niet wilt, dan hoef je dat niet te doen.
Familieleden of vrienden vinden het tijd voor baby's eerste vaste hapje. Ook nu: vind jij dat jouw baby daar nog niet aan toe is, doe het dan niet. Het is toch al geen goed idee om rond de feestdagen met de introductie van nieuw voedsel te beginnen: stel je baby kan het niet goed verdragen, dan zit je met een ziek kind. Je dag is verpest, je krijgt niet makkelijk hulp en je maakt je toch zorgen. Het is beter te wachten tot je meer tijd hebt.
Familieleden of vrienden vinden het raar als jij je baby wilt voeden terwijl het feestmaal wordt opgediend. Tja, iedereen heeft honger, ook de baby. Vraag van tevoren of je naast iemand kunt zitten die er geen moeite mee heeft je eten te snijden en in hapklare brokjes aan te geven. Neem een schort mee dat over de baby heen kan, zodat deze niet onder eten bedolven wordt (Leuke rondvraag aan tafel: wat is het meest bijzondere eten dat je ooit op je baby op schoot geknoeid hebt?)
Familieleden of vrienden vinden het raar als je je baby bij je wilt houden en niet boven op een stille, kille kamer legt. He, het is jouw baby en als jij ermee rondloopt of zit, wat is het probleem dan? Een draagdoek kan erg prettig zijn in deze omstandigheden. Ook een lekkere babydeken waar de baby op kan liggen spelen en rondkijken werkt goed. Wist je dat baby's kerstbomen prachtig vinden?
Familieleden of vrienden vinden het raar als je liever even rustig op een afgelegen plek wilt zitten voeden. Maar ja: je kind moet eten, dus
Familieleden en vrienden vinden het raar dat je geen of weinig alcohol drinkt vanwege de borstvoeding. "Ik zou alleen daarom al niet zo lang willen voeden" is een opmerking die je zou kunne horen. Lang borstvoeden verkleint bij de moeder de kans op borstkanker. En niet te veel alcohol drinken verkleint die kans ook. Da's mooi meegenomen, toch? En iemand moet toch naar huis rijden
Familieleden of vrienden vinden het sowieso raar dat je "nog steeds" voedt. Het is jouw baby, jouw keuze en zolang jij en je baby het prettig vinden, is er geen reden om te stoppen. Je kent natuurlijk alle voordelen voor je kind en jezelf al.

Allergie en feestmaaltijden

De maaltijden buitenshuis kunnen voedingsmiddelen bevatten waar jij of je baby niet goed tegen kunnen. Wees heel duidelijk van tevoren wat je niet kunt eten. Bied aan om je eten en drankjes mee te nemen. Als je dat doet, dan zien mensen de ernst van de situatie vaak wel in. Als men aandringt, zegt: "Dit kleine beetje moet toch wel kunnen", dan kun je bijvoorbeeld antwoorden dat je dan vannacht je huilende, kramperige baby wel zult brengen of dat zij de eerstvolgende poepluier dan mogen verschonen. Houd wat eten voor jezelf of je oudere baby achter de hand, zodat je in geval van ergens "insneeuwen" toch nog wat kunt eten of drinken.

Oudere baby aan de borst

Voor veel mensen is dit een niet alledaags gezicht als een moeder een oudere baby voedt, misschien zelfs ook nog zwanger is daarbij of tandemvoedt. In een tijd dat je veel buiten de deur bent, mensen ziet die je misschien niet zo vaak ziet of in grotere groepen komt waarvan je niet iedereen (even goed) kent, dan is de kans groot dat je hiermee te maken krijgt. Door je van tevoren in te denken welke opmerkingen je kunt verwachten, kun je allerlei mogelijke antwoorden voorbereiden. Vergeet niet ook het antwoord voor te bereiden in het geval dat je van iemand een compliment krijgt omdat je langer dan de gebruikelijke eerste maanden voedt!

Schrappen

Bedenk samen met je partner wat jullie willen met de feestdagen. Wie willen jullie echt zien? Hoeveel dagen willen jullie op bezoek bij anderen? Hoeveel dagen willen jullie thuis blijven? Hoeveel dagen daarvan mag er bezoek komen? Maak ruimte voor dagen om te bekomen van alle drukte, om uit te rusten en om naar buiten te gaan voor een lange wandeling. Neem de agenda erbij en kruis af welke blokken voor jullie als gezin vrij moeten blijven. Plan van tevoren ook hoeveel geld je wilt uitgeven aan eten en cadeaus: houd deze planning reel. Als je cadeaus uitwisselt, denk dan ook aan cadeaus die je nodig hebt (schoenen, truien, sokken, agenda's e.d.) en aan cadeaus die je makkelijk en goedkoop zelf kunt maken. (Weleens bedacht dat je iemand een mooi diner kunt aanbieden dat je zelf kookt?) Wil je het huis versieren? Uitbundig of minder uitbundig? Plan van tevoren wanneer dit zal gebeuren, vergeet niet ook het opruimen na de feestdagen in te plannen. Houd je lijst met dingen die je moet doen, zo kort mogelijk. Kijk regelmatig waar je kunt schrappen, zowel in taken, als in bezoeken en cadeaus.

De feestdagen zijn maar een kort deel van het jaar. Volgend jaar zijn ze er weer. Door nu al duidelijk te weten wat jij wilt en goed vindt voor je kind, zet je de trend voor komende jaren. Jaren, waarin je te maken zult krijgen met keuzes rond snoep en speelgoed voor je kind, bedtijd, eten, gedrag van kinderen in een omgeving met veel grote mensen, etc. Hoe duidelijker je hierin bent, hoe beter je wensen zullen worden gerespecteerd. Keuzes en wensen, die te maken hebben met jouw stijl van opvoeden.

Prettige feestdagen!

Nanny Gortzak, IBCLC
Ecoparents

Een bewerking van dit artikel is verschenen in "Borstvoeding Vandaag" nr 5, 2003, 22 jaargang, het blad van La Leche League Nederland.

Links

Borstvoedingspagina
Hulp bij borstvoedingsproblemen
Meld aan voor de bv-list
Forum van de Nederlandse Borstvoedings Organisaties
Forum Ouders Online
Borstvoedingskleding
Home Page

© 2003 Nanny Gortzak