Ecoparents logo

Hulp bij borstvoeding: de rol van lactatiekundigen, LLL leidsters en contactpersonen VBN.

Wanneer de borstvoeding niet zonder problemen verloopt, dan kan een moeder hulp inroepen van gespecialiseerde hulpverleners. Daarbij is onderscheid te maken tussen de professionele begeleiders ofwel de lactatiekundigen, en de vrijwilligsters van de borstvoedingsorganisatie La Leche League of de vereniging Borstvoeding Natuurlijk.

Vrijwilligsters

De vrijwilligsters hebben met elkaar gemeen, dat ze een meer dan gemiddelde ervaring met borstvoeding hebben en het introduceren van vaste voeding. Individueel kunnen vrijwilligsters ervaring hebben met bijzondere omstandigheden en borstvoeding. Daarnaast hebben alle vrijwilligsters een intern programma gevolgd, waarvoor zij veel lezen over borstvoeding en gerelateerde onderwerpen als zwangerschap en bevalling. Ook zijn zij getraind in het luisteren naar hulpvragers en het verzorgen van informatiebijeenkomsten. Al met al een behoorlijke tijdsinvestering in een gespecialiseerd onderwerp.

Omdat het vrijwilligerswerk betreft, zal het service niveau tussen vrijwilligsters verschillen. Sommigen doen huisbezoeken, anderen willen of kunnen dit niet. Het borstvoedingswerk wordt vaak gedaan naast een druk gezin en soms ook nog een baan. Sommigen groeien langzaam naar een niveau van meer kennis en inzicht en groeien naar het doen van huisbezoeken toe. Het kan zijn dat een moeder bij de vrijwilligster langs mag voor een bezoek. In weer andere gevallen wordt het probleem per telefoon opgelost en als dat niet mogelijk is, wordt doorverwezen naar een andere hulpverlener, bijvoorbeeld de lactatiekundige. Veel vrijwilligsters draaien mee in de landelijke telefoondiensten, een service van de borstvoedingsorganisaties waar velen dankbaar gebruik van maken. Daarnaast houden de meeste vrijwilligsters bijeenkomsten voor borstvoedende ouders en hun baby's. Via de telefoondienst kun je uitvinden of er bijeenkomsten bij jou in de buurt zijn.

In de regel zal een vrijwilligster over minder hulpmiddelen beschikken dan een lactatiekundige. Het juiste gebruik van hulpmiddelen om de baby aan de borst te krijgen of te houden, vergt een gedegen kennis van het probleem en de hulpmiddelen zelf. Ook als de baby gewichtsproblemen heeft en gewogen dient te worden, is het meestal tijd om een lactatiekundige in te schakelen. Vrijwilligsters blijven een belangrijke schakel in de ondersteuning van de borstvoedende moeder, ook als zij al contact heeft met een lactatiekundige. Veel moeders vinden het erg prettig over hun ervaringen te kunnen praten tijdens de maandelijkse bijeenkomsten van VBN of LLL.

Naast de vrijwilligsters die zich bezighouden met de inhoudelijke kant van de borstvoeding, zijn er ook vrijwilligsters die zich richten op het draaien van de organisaties. Te denken valt aan verzorgen van tijdschriften, bestuurlijke taken, contacten met overheid en gezondheidszorg of het volgen van de naleving van de wetgeving rond de marketing van moedermelk vervangende producten. Al met al zijn deze bezigheden hard nodig en van onschatbare waarde.

Lactatiekundigen

Lactatiekundigen hebben een opleiding of ervaring die minimaal gelijkwaardig is met een voltooide HBO opleiding. Vervolgens kunnen aspirant lactatiekundigen zich voorbereiden op het internationale examen voor lactatiekundigen door het volgen van gespecialiseerde scholing. Na het afleggen en behalen van het examen mogen zij zich lactatiekundige IBCLC noemen. IBCLC staat voor International Board Certified Lactation Consultant. Deze titel is verbonden aan minimum eisen waaraan men moet voldoen en houdt in dat men zich aan een ethische code voor lactatiekundigen moet houden. Het certificaat is vijf jaar geldig, waarna het opnieuw verlengd kan worden door examen of door het volgen van een minimum aantal scholingsuren. Om de tien jaar moet verlenging door middel van examen plaatsvinden.

Lactatiekundige hulp

Als je een consult met een lactatiekundige afspreekt, dan kun je ongeveer het volgende verwachten.

Meestal begint het consult met een anamnese van moeder en baby. Er wordt een uitgebreide vragenlijst voorgelegd en gevraagd naar bijzonderheden voor, tijdens en na de zwangerschap. Ook naar vorige borstvoedingservaringen wordt gevraagd. Meestal zal de baby gewogen worden. De borsten van de vrouw worden, indien nodig, onderzocht op bijzonderheden. De algehele conditie van de baby wordt bekeken, de mond van de baby wordt onderzocht. Tijdens een consult zal de baby aangelegd worden en de voeding aan de borst zal beken worden door de lactatiekundige. Naar aanleiding van alle bevindingen zal de lactatiekundige een behandelplan opstellen samen met de moeder. Afhankelijk van het probleem zal er een vervolg bezoek plaatsvinden en/of een evaluatie per telefoon.

Voor welke problemen kun je terecht bij een lactatiekundige?

In principe kun je voor alle borstvoedingsgerelateerde problemen terecht bij de lactatiekundige. Als het voeden niet goed loopt of je hebt pijn tijdens het voeden, let dan vooral op het aanleggen. Neemt de baby een grote hap zodat er een flink deel van de tepel en tepelhof in de baby's mond verdwijnt? Ligt de baby comfortabel, zonder het hoofd over de schouder te hoeven draaien? Zit je zelf comfortabel, zonder spanning in schouders en rug? Het kan helpen om een aantal kussens bij de hand te houden zodat je je baby of je armen goed kunt ondersteunen. Voed vaak: zo'n tien tot twaalf keer per dag is heel normaal, vaker is ook goed. Voed zodra de baby wakker is, onrustig wordt, handen in de mond stopt of bewegingen met de mond maakt. Huilen is een signaal dat er al te lang met voeden is gewacht. De baby stil houden met een speen wil in de meeste gevallen zeggen dat de baby niet zo vaak aan de borst mag als hij wil. Dat kan slecht zijn voor de melkproductie en de baby kan minder goed aankomen. Als deze tips niet snel helpen of het probleem verergert, schakel dan de hulp van een lactatiekundige in.

Voorbeelden van situaties waarin de lactatiekundige kan helpen:

Problemen met groei van de baby
Aanlegproblemen
Tepelkloven en pijn bij voeden
Bijvoeden aan de borst
Borstvoeding voor adoptiebaby's
Down syndroom
Schisis
Borstweigeren
Voeden na een borstoperatie
Vragen over borstvoeden en medicatie
Ingetrokken of platte tepels

Nanny bied ook consulten per email en telefoon. Wil je een consult met haar, stuur dan een berichtje via Facebook voor meer informatie.

Voor een lactatiekundige in jouw buurt kun je terecht op de website van de Nederlandse Vereniging van Lactatiekundigen.

Links

Nederlandse Borstvoedingsorganisaties
Nederlandse Vereniging van Lactatiekundigen.
Borstvoedingspagina
Back to Home Page

© 2003 Nanny Gortzak